- Δεν αρκεί η αλλαγή ηγεσίας και Προέδρου για να αλλάξουν ουσιαστικά τα πράγματα υπέρ των αυτοαπασχολούμενων και μισθωτών δικηγόρων, της πλειοψηφίας. Αυτό αποδείχθηκε πολλές φορές. Δεν οδηγεί πουθενά το “να σώσουμε οτιδήποτε αν σώζεται”. Ο δρόμος του μικρότερου κακού οδηγεί συνεχώς στο μεγαλύτερο. Και ούτε κάτι λίγο δεν σώζεται, χωρίς σύγκρουση, οργάνωση και συστράτευση των πολλών στους νέους συνδικαλιστικούς, και όχι μόνο, αγώνες που έρχονται. Γιατί εκεί βρίσκεται η ελπίδα για κοινωνικές αντιστάσεις εναντίον των εφαρμοζόμενων πολιτικών και της δυστοπίας που με τα όποια προσχήματα ήδη σχετικοποιεί τα δικαιώματα και υποβαθμίζει τις ζωές μας.
Με καθαρές κουβέντες !
- Δε μιλώ γενικά και αόριστα λέγοντας ότι …πλήττεται το δικηγορικό σώμα, …προσβάλλεται το κύρος του δικηγόρου, …συρρικνώνεται το κράτος δικαίου. Που κι αυτά ακόμα αποφεύγουν να ψελλίσουν οι υπόλοιποι υποψήφιοι και περιφέρουν, ως πωλητές αλλοτινών πραγμάτων, αρχαίες ομπρέλες, – του δήθεν “ενιαίου δικηγορικού σώματος”, των τάχα “ανεξάρτητων συλλειτουργών της δικαιοσύνης”, το κύρος των οποίων πρέπει να κατοχυρωθεί – για να προστατευτούμε από τους κατακλυσμούς που έρχονται.
Αλήθεια, για πιο ενιαίο δικηγορικό σώμα μιλάμε, όταν υπάρχει στους κόλπους του σαφής, απόλυτα ορατή, ταξική διαφοροποίηση…. Όταν υπάρχουν δεκάδες δικηγόροι που δεν κάνουν ούτε μια παράσταση ή κάνουν ελάχιστες, και αυτές μέσω της νομικής βοήθειας ή στα αυτεπάγγελτα, για να πληρωθούν μετά από … χρόνια. Που ακόμα περισσότεροι δεν έχουν να πληρώσουν τις ασφαλιστικές τους εισφορές, στερούνται ασφαλιστικής ικανότητας και απειλούνται με μέτρα αναγκαστικής είσπραξης για οφειλές, που αμέσως μεταφέρονται στο ΚΕΑΟ και μάλιστα θεσμοθετήθηκε η ανάθεση της είσπραξης σε ιδιωτικές εταιρείες διαχείρισης. Και άλλοι, που είναι υπάλληλοι σε δικηγορικά γραφεία ή δήθεν “συνεργάτες” μεγάλων δικηγορικών εταιρειών, εργαζόμενοι κάτω από δύσκολες συνθήκες με “μικρούς, ανάπηρους μισθούς, αγορασμένους με νεκρές περηφάνειες, γνώση αβέβαιη, πληρωμένη μ’ όλη τη βέβαιη νιότη σου”, όπως λέει και ο ποιητής. Δικηγορικών εταιρειών, που δηλώνουν έσοδα πάνω από 1 δις ευρώ και τόσο ανέβηκε το κύρος τους ούτως ώστε μαζί με τον Α.Π., το ΣΤΕ, ανώτατα δηλαδή δικαστήρια, και το ΣΕΒ, να κάνουν ημερίδες ώστε να διαμορφωθούν προτάσεις για την αναβάθμιση της δικαιοσύνης. Εδώ χωρούν μόνο καθαρές κουβέντες. Διαλέγουμε πλευρά: Δεσμευόμαστε να υπερασπιστούμε μαζί – και όχι κατ΄ ανάθεση – τα συμφέροντα των δικηγόρων που παλεύουν καθημερινά με την εντατικοποίηση των όρων εργασίας τους για να επιβιώσουν με αξιοπρέπεια στο επάγγελμα και νιώθουν τις δυσβάσταχτες συνέπειες της ακρίβειας, της φοροληστείας, των υποβαθμισμένων υπηρεσιών υγείας, παιδικών σταθμών κ.λπ. Αν ανήκεις σ΄ αυτούς, απάντησε στην κάλπη! Για να εκφραστεί το μήνυμα πως η ελπίδα δεν είναι αλλού (“για τα αλλού – μη ελπίζεις…” , Κ. Καβάφης), είναι εδώ, και πρέπει αποφασιστικά να δυναμώσει.
Μιλώ συγκεκριμένα. Δε λέω ότι οι πολίτες είναι ίσοι ενώπιον του Νόμου. Γιατί αυτό είναι ψεύδος. Από παλιά έλεγε ο Ανατόλ Φρανς: “Ο νόμος απαγορεύει το ίδιο και στον πλούσιο και στο φτωχό να κοιμάται κάτω από τις γέφυρες” Να κοιμάται, να ζητιανεύει και να κλέβει. Και το κράτος δικαίου που στηρίζεται: στο Νόμο. Τι είναι ο Νόμος; Η θέληση της κυρίαρχης τάξης. Όταν το γράμμα του Νόμου είναι τέτοιο που δε τους βολεύει, προχωρούν στην ερμηνεία και μετά στη δικαστική απόφαση. Άρθρο 16. Ιδιωτικά πανεπιστήμια, παρόλο που τα γράμμα του Νόμου είναι ολοκάθαρο. Μιλάνε για τα ΤΕΜΠΗ και την εκταφή και βγαίνει η Πρόεδρος και ο Εισαγγελέας του Α.Π. και μας κατακεραυνώνει, λέγοντας ότι δεν είναι δυνατόν να συμβεί αυτό μετά το πέρας της ανακρίσεως. Το ίδιο που έλεγαν οι της κυβερνήσεως. Ω του θαύματος, μέσα σε λίγο χρόνο βρέθηκε τρόπος να υλοποιηθεί το αίτημα. Αυτή είναι η διάκριση των εξουσιών που φαίνεται ωμά, και αυτό δεν μπορεί παρά να συνιστά παρά μια απόλυτη ορατή, αλλά πελώρια, κρίση του συστήματος. “Η μυστική βοή των πλησιαζόντων γεγονότων ακούγεται”.
Τώρα είναι η ώρα: Να διαμορφώσουμε ένα ποτάμι αγανάκτησης που χρόνο με τον χρόνο θα μετατρέπεται σε θάλασσα οργής και όπως λέει και ο ποιητής μία ημέρα οι θάλασσες αυτές θα εκδικηθούν.
- Δεν χωρά καμμιά αναμονή!Γιατί διαφορετικά θα μας «ληστέψουν και το φεγγάρι», όπως λέει ο ποιητής, αφού «την πρώτη νύχτα πλησιάζουνε και κλέβουν ένα λουλούδι από τον κήπο μας και δε λέμε τίποτα. Τη δεύτερη νύχτα δε κρύβονται πλέον περπατούνε στα λουλούδια, σκοτώνουν το σκυλί μας και δε λέμε τίποτα. Ώσπου μια μέρα -την πιο διάφανη απ’ όλες- μπαίνουν άνετα στο σπίτι μας ληστεύουν το φεγγάρι μας γιατί ξέρουνε το φόβο μας που πνίγει τη φωνή στο λαιμό μας. Κι επειδή δεν είπαμε τίποτα πλέον δε μπορούμε να πούμε τίποτα».
- Το επόμενο χρονικό διάστημα θα επιχειρηθεί να προωθηθεί μια νέα αντιδραστική τροποποίηση του Κώδικα Δικηγόρων που θα προβλέπει την εισαγωγή στοιχείων εμπορικότητας, την ενίσχυση των μεγάλων εταιρειών και δικηγορικών γραφείων, την κατοχύρωση του ρόλου της δικηγορικής εταιρείας – εισπρακτικής εταιρείας, τον περιορισμό μέχρι εξαφάνισης των δυνατοτήτων επιλογής μορφών αγώνα και του αποφασιστικού ρόλου των Γενικών Συνελεύσεων παράλληλα με την κατοχύρωση του πλειοψηφικού συστήματος του ενιαίου ψηφοδελτίου σε όλους τους συλλόγους για να εξαφανιστεί κάθε ενοχλητική άποψη. Με αξιοποίηση και των νέων τεχνολογιών (αντί να προσφέρουν ευκολότερη και οικονομικότερη πρόσβαση των πολιτών στους δικαστικούς θεσμούς), θα δημιουργείται μια Δικαιοσύνη όλο και πιο απόμακρη για τον πολίτη, όλο και φιλικότερη για επιχειρήσεις, επενδυτές, τράπεζες και εισπρακτικές εταιρείες.
Η μεγάλη πλειοψηφία των συναδέλφων δεν έχει τίποτα να περιμένει από την θεσμική ηγεσία της Ολομέλειας και των Συλλόγων που απέδειξε (όπως και οι προηγούμενες και κατά πάσα βεβαιότητα και η επόμενη) ότι στέκονται μακριά από τις ανάγκες μας και εχθρικά στους αγώνες του κλάδου.
- Είναι, λοιπόν, καιρός να κάνουμε την Ιστορία ζωή. Την πείρα μας εργαλείο αγώνων. Να κλείσουμε το δρόμο στην κοροϊδία, στην παραπλάνηση. Οι δικηγόροι δεν αναθέτουν. Δεν εμπιστεύονται μάγους και θαυματοποιούς, εργολάβους και υπηρέτες του “δικηγορικού σώματος”. Δεν έχουν ανάγκη ταχυδρόμους πολιτικών που ναρκοθετούν τη ζωή και τα δικαιώματα τους. Αλλά με τις δικές τους δυνάμεις, μαζί με τους πολλούς, διεκδικούν μαζικά, μαχητικά όλα όσα τους ανήκουν.
- Αυτός είναι ο δικός μας δρόμος, που θα βαδίσουμε μπροστά, μαζί. Δύσκολος δρόμος. Αλλά άλλος δρόμος ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ. Γιατί, όπως λέει ο ποιητής: “Αν μείνουνε τα πράγματα όπως είναι, είμαστε χαμένοι. Φίλος μας είναι η αλλαγή, η αντίφαση σύμμαχος μας. Από το τίποτα πρέπει κάτι να κάνουμε, κι οι δυνατοί πρέπει να γίνουν τίποτα. Αυτό που έχουμε ας το απαρνηθούμε, και ας πάρουμε αυτό που μας αρνιούνται.”
- Στις εκλογές της Κυριακής δεν περισσεύει κανένας. Δεν είναι δυνατόν να μετρηθούμε και να βγούμε πιο λίγοι. Η αποχή δεν είναι επιλογή, ούτε αντίδραση για όσα σχεδιάζουν “για εμάς χωρίς εμάς”, αλλά λευκή επιταγή σ΄ αυτούς που ετοιμάζονται να μας κλέψουν και το φεγγάρι.
- Απευθύνομαι ειδικά στους νέους δικηγόρους. Που μεγαλωμένοι στο καλούπι μιας ευρύτατης προσδοκίας, άλλα τους είπαν και άλλα τους ήρθαν. Και υπόσχομαι να σταθώ, μ΄ όλες μου τις δυνάμεις, δίπλα τους για την κατοχύρωση της επαγγελματικής αξιοπρέπειας, των εργασιακών, ασφαλιστικών δικαιωμάτων τους. Στο δικαίωμα τους να βγουν από τα έγκατα του πηγαδιού, όπου επιδιώκουν να τους ρίξουν με την κατηγοριοποίηση που μεθοδεύουν, και να κυνηγήσουν το όνειρο.
- Απευθύνομαι και στους καλοπροαίρετους συναδέλφους, που ενώ συμφωνούν με την καρδιά των θέσεων και προτάσεων, αλλά μουδιάζει το χέρι τους μπροστά στην κάλπη, επειδή έχω διαφορετική πολιτική τοποθέτηση και τους λέω: Ψηφίστε με κριτήριο τα δικά σας συμφέροντα, τη δική σας ζωή και όχι των άλλων. Ενώ σ΄ αυτούς που σηκώνουν σκιάχτρα για τη πολιτικοποίηση του συλλόγου, τους λέω ότι: “Αυτοί που είναι εναντίον της πολιτικής είναι υπέρ της πολιτικής που τους επιβάλλεται.” Και η ζωή το απόδειξε.
Η σειρά σας να μιλήσετε στην κάλπη. Και το μήνυμα σας, να είστε βέβαιοι, θα ακουστεί δυνατά.
Χανιά, 28 Νοέμβρη 2025
ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΑΠΑΔΟΜΑΝΩΛΑΚΗΣ
Υποψήφιος Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Χανίων