Η σκοτεινή περίοδο των έκτακτων στρατοδικείων και των εκτελέσεων αγωνιστών κομμουνιστών στο Γεντί Κουλέ τα χρόνια 1946-1951, φωτίστηκε μέσα από την εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Πέμπτης και διοργάνωσε η ΚΟΒ Δικηγόρων Θεσσαλονίκης του ΚΚΕ, για την κομμουνίστρια δικηγόρο, αντάρτισσα του ΕΛΑΣ Αλίκη Βέττα που εκτελέστηκε στις 6 του Μάη του 1948 στην περιοχή του Επταπυργίου.
Στην εκδήλωση μίλησε ο Βασίλης Τομπουλίδης, μέλος του Γραφείου Περιοχής Κεντρικής Μακεδονίας του ΚΚΕ, δικηγόρος. Ανέφερε πως η φετινή χρονιά είναι ξεχωριστή για το ΚΚΕ και ιδιαίτερα για τις οικογένειες αυτών των ηρώων, γιατί μετά από χρόνια προσπαθειών το φθινόπωρο θα στηθεί με πρωτοβουλία του Κόμματος ένα μνημείο στον περιβάλλοντα χώρο του Επταπυργίου για τους εκτελεσμένους κομμουνιστές του Γεντί Κουλέ. Και στάθηκε στη συγκυρία της αποκάλυψης των ομαδικών τάφων εκτελεσμένων κομμουνιστών στο Πάρκο Εθνικής Αντίστασης στις Συκιές.
Μεταξύ άλλων αναφέρθηκε στο Γ’ ψήφισμα της 18ης Ιούνη του 1946 της κυβέρνησης Σοφούλη «Περί εκτάκτων μέτρων κατά των επιβουλευομένων την δημοσίαν τάξιν και την ακεραιότητα της χώρας», με βάση το οποίο στήθηκαν τα Εκτακτα Στρατοδικεία ανά την επικράτεια. «Ηταν δικαστήρια πολιτικής σκοπιμότητας και αποτελούν μία από τις πολλές αποδείξεις της υποκρισίας για τη λεγόμενη “ανεξάρτητη” δικαιοσύνη. Η δικαιοσύνη, και τότε και σε όλες τις συνθήκες, ήταν ταξική. Δικάζονταν πολιτικοί αντίπαλοι με χαλκευμένες κατηγορίες. Εξάλλου, αρκούσε μια απλή “δήλωση μετανοίας” για να σώσει ο καθένας τη ζωή του και να σβηστεί αυτομάτως οποιαδήποτε κατηγορία, όσο βαριά και αν ήταν».
Και μιλώντας για το σήμερα σημείωσε: «Μην θεωρήσουμε πάντως ότι αυτές οι πρακτικές του αστικού κράτους είναι κάτι πολύ μακρινό που ανήκει στο παρελθόν και σε κάποιες σκοτεινές περιόδους. Κατ’ αναλογία η δικαιοσύνη παραμένει σκληρά ταξική και σήμερα υπερασπίζοντας την κυρίαρχη εκμεταλλεύτρια αστική τάξη. Για παράδειγμα προκειμένου να στηρίξει την στρατηγική της αστικής τάξης που υλοποιεί η σημερινή κυβέρνηση της ΝΔ και συναινούν όλα τα υπόλοιπα κόμματα της συστημικής αντιπολίτευσης, την εμπλοκή της χώρας μας και των ενόπλων δυνάμεων στους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-ΕΕ ενάντια σε Ρωσία-Κίνα ή την στήριξη του κράτους – δολοφόνου του Ισραήλ στη γενοκτονία του Παλαιστινιακού λαού δεν διστάζει να χρησιμοποιεί παρόμοιες μεθόδους. Ετσι φτάσαμε στην καταδίκη με ποινές φυλάκισης έως και 15 μήνες των κομμουνιστών συνδικαλιστών που στην απεργία στις 6-4-2022 βάψαν συμβολικά τα ΝΑΤΟϊκά άρματα με αντιπολεμικά συνθήματα. Με εκδικητική καταστολή ενάντιά τους εκείνη τη μέρα, με απειλές και ανεπιτυχείς προσπάθειες τρομοκράτησής τους τις επόμενες και φυσικά με κατασκευασμένο κατηγορητήριο που μαγείρευαν επί ώρες στη ΓΑΔΘ και αποδέχτηκε εξ ολοκλήρου η εισαγγελέας και η Πρόεδρος του Δικαστηρίου.
Την ίδια στιγμή που βλέπουμε δικαστικές αποφάσεις για εγκλήματα του αστικού κράτους όπως η πυρκαγιά στο Μάτι με το τραγικό αποτέλεσμα των 104 νεκρών προκλητικά να εξαντλεί την απόδοση ευθυνών σε κάποιους υπηρεσιακούς παράγοντες και μάλιστα με χαμηλές ποινές στη λογική του ανθρώπινου λάθους, ενώ αφήνει στο απυρόβλητο τους υψηλά ιστάμενους και τους πολιτικά υπεύθυνους.Είναι η ίδια ακριβώς λογική που επιστρατεύεται πάντα για να συγκαλυφθούν τα διάφορα εγκλήματα σε βάρος του λαού, όπως συμβαίνει και στην περίπτωση του εγκλήματος των Τεμπών.
Την ίδια στιγμή που τα τηλέφωνά μας των κομμουνιστών και άλλων αγωνιστών δικηγόρων συνεχίζουν να χτυπάνε όλες τις ώρες, γιατί προσήγαγαν κάτι κνίτες για αφισοκόλληση, για αθρόες προσαγωγές μετά ή κατά τη διάρκεια κινητοποιήσεων στο σωρό κλπ. Ταυτόχρονα πόσο προκλητικό είναι να ακούμε από τον Πρόεδρο της Ενωσης Αστυνομικών Αθήνας μιλώντας για τη μη σύλληψη στα πλαίσια του αυτοφώρου μεγαλοεπιχειρηματία ιδιοκτήτη ομάδας μπάσκετ να λέει ότι μια σύλληψη μπορεί να ματαιωθεί για λόγους δημοσίου συμφέροντος!!! Δυο μέτρα και δύο σταθμά; Τυφλή και ανεξάρτητη δικαιοσύνη;;; Μάλλον όχι. Και μάλιστα σε μια περίοδο που δεν απειλείται άμεσα η εξουσία της αστικής τάξης τουλάχιστον προς το παρόν, όπως τη δεκαετία του 1940».
Αναφέρθηκε ιδιαίτερα στη ζωή και τη δράση της Αλίκης Βέτα αλλά και άλλων αγωνιστών. «Στις 3 Απριλίου 1948, άρχισε η δίκη του Εκτακτου Στρατοδικείου στην αίθουσα συναυλιών του ραδιοφωνικού σταθμού Θεσσαλονίκης. Ηταν ομαδική δίκη η οποία βαφτίστηκε «δίκη των κατασκόπων» ή «του Β’ Γραφείου». Μαγειρεύτηκε επί 10 μήνες στην Ασφάλεια, με στόχο διάφορα στελέχη του ΚΚΕ και κυρίως τον Σταύρο Δημητράκο, ο οποίος συντόνιζε τη συλλογή πληροφοριών για τα εγκλήματα του κράτους κατά του κινήματος.
(…) Συνολικά, στην δίκη αυτή, οδηγήθηκαν στο Εκτακτο Στρατοδικείο εβδομήντα δύο άντρες και γυναίκες. Πρόεδρος του Στρατοδικείου ήταν ο Συνταγματάρχης Ιωάννης Κοκορέτσας, μέλος της φασιστικής, δοσιλογικής, παρακρατικής οργάνωσης «Χ». Οι κατηγορίες για «κατασκοπεία» που αντιμετώπισε η πλειοψηφία των κατηγορουμένων δεν αφορούσαν παρά μόνο συλλογή στοιχείων και πληροφοριών, που προορίζονταν για τη Βαλκανική Επιτροπή του ΟΗΕ, σχετικά με το όργιο βίας και τρομοκρατίας το οποίο επέβαλλαν το αστικό κράτος και οι ιμπεριαλιστές σύμμαχοί του. Ανεξάρτητα από το τι συνέβαινε αποδείξεις για κάτι άλλο δεν υπήρξαν.
(…) Στις 27 Απριλίου 1948 τερματίστηκε η ακροαματική διαδικασία και το μεσημέρι της επόμενης βγήκε η απόφαση : «εις θάνατο τριάντα έξι». Ανάμεσά τους φυσικά ο Σταύρος Δημητράκος και η Αλίκη Βέττα.
Στις 06 Μαΐου του 1948 η Αλίκη εκτελέστηκε μαζί με άλλους δέκα συντρόφους της, ανάμεσα στους οποίους ήταν η μοναδική γυναίκα (μόλις 33 ετών), στον γνωστό κρανίου τόπο, πίσω από τις φυλακές του Γεντί Κουλέ. Δεν λύγισαν ούτε στιγ’ή. Πολλές φορές ακόμα και οι ίδιοι οι εκτελεστές λύγιζαν μπροστά τους.
Η Αλίκη Βέττα ήταν, είναι και θα παραμείνει για πάντα για εμάς παράδειγμα πρωτοπόρας στάσης ζωής που εκείνα τα δύσκολα χρόνια συνδέθηκε με το προοδευτικό ταξικό κομμουνιστικό κίνημα και είχε ως αποτέλεσμα να «σπάσει» τα καθιερωμένα για μια γυναίκα της περιόδου εκείνης στον ελληνικό καπιταλισμό, που κατά μεγάλη πλειοψηφία ήταν έξω από την παραγωγή και ασχολούνταν μόνο με το νοικοκυριό και την ανατροφή των παιδιών της οικογένειας».
Και σημείωσε: «Ο ελάχιστος φόρος τιμής στην συντρόφισσα Αλίκη Βέττα, σε όλους αυτούς τους κομμουνιστές που θυσίασαν τη ζωή τους στην πάλη για έναν πιο δίκαιο κόσμο, για την σοσιαλιστική Ελλάδα, είναι ότι συνεχίζουμε τον αγώνα τους, το Κόμμα μας κράτησε ψηλά την κόκκινη σημαία τα δύσκολα χρόνια της αντεπανάστασης, και τώρα πιο ώριμο, πιο ισχυρό ιδεολογικά και οργανωτικά βαδίζει σταθερά μαζί με το λαό και την πρωτοπορία του προετοιμάζοντας την εργατική τάξη για την τελική νίκη απέναντι στο σάπιο καπιταλιστικό σύστημα, στις σοσιαλιστικές επαναστάσεις που σύντομα θα έρθουν».
«Μικρές ιστορίες» με μεγάλη ιστορική σημασία
Στην εκδήλωση, εκ μέρους των συγγενών της Αλίκης Βέτα, χαιρέτησε ο Κωνσταντίνος Γουσίδης, δημοσιογράφος. Συγκινημένος, ευχαρίστησε το ΚΚΕ και ιδιαίτερα την ΚΟΒ Δικηγόρων, για την εκδήλωση και δήλωσε ότι βρίσκεται στη διάθεση του Κόμματος για ο,τιδήποτε σχετίζεται με την συγκεκριμένη εποχή (Κατοχή, αντίσταση – εμφύλιος).
Ανέφερε ότι «Πίσω από κάθε άνθρωπο βρίσκεται πάντοτε τουλάχιστον μία ιστορία. Κάποιες ιστορίες είναι μεγάλες και αναφέρονται σε ανθρώπους που είναι μεγάλες προσωπικότητες. Υπάρχουν όμως και πολλές ιστορίες που αφορούν απλούς ανθρώπους της καθημερινότητας.
Ολες αυτές οι ιστορίες πρέπει να τοποθετούνται στο σωστό πλαίσιο ώστε να αποκτήσουν τη σημασία τους.
Η κυρίαρχη αντίληψη της ιστορίας, περιστρέφεται γύρω από την ερμηνεία των πράξεων μεγάλων προσωπικοτήτων. Ερμηνεύει τις ιστορικές εξελίξεις με βάση το τι έπραξαν αυτοί οι άνθρωποι λες και λειτουργούν αυτόνομα. Η πιο πολυεπίπεδη και πολυσύνθετη αντίληψη της ιστορίας έχει να κάνει με την ανάλυση των οικονομικών, πολιτικών και κοινωνικών συνθηκών της εκάστοτε εποχής σε μια συγκεκριμένη περιοχή.
Για να μπορέσει να αναλυθεί στο σωστό πλαίσιο αυτό το κοινωνικό υπόβαθρο χρειάζεται να εστιάσουμε σε πάρα πολλές μικρές ιστορίες, όπως πχ η ιστορία της Αλίκης. Αυτές οι ιστορίες είναι μικρές ψηφίδες σε ένα τεράστιο ψηφιδωτό, που αποτελεί το κοινωνικό γίγνεσθαι μίας συγκεκριμένης εποχής. Οσο περισσότερες τέτοιες ιστορίες γνωρίζουμε και έρχονται στο φως τόσο καλύτερα βλέπουμε μπροστά μας το ψηφιδωτό αυτό.
Οταν αναφερόμαστε σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από το τρίπτυχο κατοχή – εθνική αντίσταση – εμφύλιος πόλεμος, το να φωτιστεί όσο καλύτερα γίνεται αυτό το μεγάλο ψηφιδωτό, έχει ξεχωριστή σημασία, ειδικά σε μια εποχή όπου τα τελευταία 20 χρόνια, παρατηρείται μία προσπάθεια να ξαναγραφτεί η ιστορία της εποχής εκείνης έτσι ώστε να τοποθετηθούν κάποιοι άνθρωποι και κάποιες παρατάξεις στη σωστή πλευρά της ιστορίας.
Γι αυτό χρειάζεται να εστιάζουμε στις μικρές ιστορίες.
Και εδώ είναι καταλυτικός ο ρόλος του Κόμματος που προσπαθεί να φωτίσει τέτοιες ιστορίες».
Το ΚΚΕ στην πρώτη γραμμή για την ισοτιμία της γυναίκας
Η Σόνια Μελανεφίδου, δικηγόρος, κόρη της Νίτσας Βεργίδου, καταδικασμένης τρεις εις θάνατον στη δίκη της ΕΠΟΝ, αναφέρθηκε στο ρόλο των γυναικών στην πάλη για την κοινωνική απελευθέρωση, λέγοντας μεταξύ άλλων.
«Το ΚΚΕ από την πρώτη στιγμή της ίδρυσής του σε συνθήκες γενικού πολιτικού σκοταδισμού συγκρούστηκε με αναχρονιστικές απόψεις για τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία. Συνέδεσε την πάλη για την άρση του ανισοτιμιών και των διακρίσεων σε βάρος της γυναίκας με την πάλη για την κοινωνική απελευθέρωση της εργατικής τάξης και όλων των καταπιεζόμενων στρωμάτων.
Στην ιστορική διαδρομή του χιλιάδες γυναίκες της εργατικής τάξης, της αγροτιάς, διανοούμενες αναδείχτηκαν σε συνειδητές αγωνίστριες στον τόπο εργασίας, στο σωματείο, στο σχολείο, στη γειτονιά, στο χωριό. Κομμουνίστριες και άλλες γυναίκες συμπορευόμενες με το ΚΚΕ, έγραψαν ηρωικές σελίδες σε κάθε φάση του εργατικού λαϊκού κινήματος πρώτα από όλα στο ΕΑΜ -ΕΛΑΣ και στη συνέχεια στο ΔΣΕ.
Με την κομμουνιστική δημιουργική στάση ζωής τους συνέβαλαν στη διαπαιδαγώγηση, στη συσπείρωση γυναικών στις γραμμές του εργατικού λαϊκού κινήματος, όπως ακριβώς φανερώνει το παράδειγμα των πρώτων κομμουνιστριών των δεκαετιών του ’20 και του ’30 των πρώτων γυναικείων στελεχών των περιόδων του 1940 – 1944, το 1946 – 1949, είτε δουλεύανε σε συνθήκες παρανομίας, είτε βρίσκονταν στις φυλακές και στις εξορίες, είτε συμμετείχαν στα ένοπλα τμήματα του ΕΛΑΣ και του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.
Οι γυναίκες που χειραφετήθηκαν και έφτασαν στο σημείο να πολεμάνε με το όπλο στο χέρι μπήκαν στο στόχαστρο της αστικής τάξης. Πολλές από αυτές οδηγήθηκαν σε έκτακτα στρατοδικεία κυρίως κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου και καταδικάστηκαν σε βαριές ποινές ή και εκτελέστηκαν [όπως ήδη ανέφερε ο σύντροφος Βασίλης στην ομιλία του], Οπως προκυπτει από τον καταλογο των εκτελεσμενων στο γεντι κουλε που δημοσιευσε το ΚΚΕ στους 400 και πλέον εκτελεσμένους σημαντικος αριθμος είναι και γυναίκες.
Το κράτος ως μηχανισμος καταστολής προσάρμοσε το νομοθετικό του πλαίσιο, όλες τις λειτουργιες του, ώστε να μπορεί να συντρίψει το λαικό κίνημα. Τα έκτακτα στρατοδικεία είναι γνωστά για τη σκληρότητά τους για τις βαριές ποινές που επέβαλαν και την ευκολία με την οποία βγάζανε τις θανατικές καταδίκες, χωρίς διάκριση φύλου άνδρες γυναίκες.
Το γεγονός ότι σήμερα έχουν τυπικά – νομικά αρθεί μια σειρά αναχρονιστικά εμπόδια, σε σχέση με το δικαίωμα των γυναικών στη μόρφωση, με το οικογενειακό και το κληρονομικό Δίκαιο, με την είσοδο της γυναίκας ως μισθωτής εργαζόμενης σε μια σειρά τομείς και κλάδους της οικονομίας, δεν αναιρεί την ανισότιμη θέση της στο πλαίσιο της καπιταλιστικής κοινωνίας, που εκφράζεται με νέες μορφές στις σύγχρονες συνθήκες.
Ο καπιταλισμός έχει συμφέρον από την διαίωνιση της ανισοτιμίας.
Γι αυτό ο μόνος τρόπος για να τιμήσουμε τις πρωτοπόρες αγωνίστριες τους αγώνες και τις θυσίες τους που έδωσαν τα καλύτερα τους χρόνια και την ζωή τους για αξίες οράματα και ιδανικά είναι να συνεχίσουμε τον αγώνα τους μέχρι την τελική νίκη. Μέχρι τον σοσιαλισμό -κομμουνισμό!».