Επιστολή προς τον πρόεδρο της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Σωφρονιστικού Συστήματος και λοιπών Δομών Εγκλεισμού Κρατουμένων με την οποία ζητούν άμεσα ειδική συνεδρίαση σχετικά με τις συνθήκες κράτησης στο Ειδικό Αγροτικό Σωφρονιστικό Κατάστημα Νέων Κασσαβέτειας απέστειλαν οι βουλευτές του ΚΚΕ και μέλη της Επιτροπής Μαρία Κομνηνάκα και Λιάνα Κανέλλη.
Σε αυτή αναφέρονται τα εξής:
«Την 21η Φεβρουαρίου 2025, αντιπροσωπεία της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Σωφρονιστικού Συστήματος και Λοιπών Δομών Εγκλεισμού Κρατουμένων πραγματοποίησε επίσκεψη στο Ειδικό Αγροτικό Σωφρονιστικό Κατάστημα Νέων Κασσαβετείας. Είχαμε την ευκαιρία να δούμε από κοντά τα σοβαρά προβλήματα που έχουν προκύψει μετά τη μεταφορά των ανήλικων κρατουμένων από το Σωφρονιστικό Κατάστημα Κορίνθου σε μια δομή που εξαρχής δεν είχε τέτοιο σχεδιασμό, ούτε τις αντίστοιχες υποδομές και το αναγκαίο προσωπικό για να ανταποκριθεί στις εξειδικευμένες ανάγκες στήριξης ενός τόσο μεγάλου αριθμού κρατουμένων τέτοιων ηλικιών. Ήρθαμε αντιμέτωποι με απαράδεκτες συνθήκες κράτησης, σε ακατάλληλους χώρους, με εξαιρετικά υποστελεχωμένες Υπηρεσίες.
Παρ’ όλη την εξαιρετικά άσχημη κατάσταση την οποία διαπιστώσαμε, η Επιτροπή δεν συνεδρίασε ώστε να συζητηθούν οι συνθήκες στις οποίες γίναμε αυτόπτες μάρτυρες, να κληθούν οι αρμόδιοι Υπουργοί, αλλά και εκπρόσωποι των εργαζομένων και της Διεύθυνσης του Καταστήματος, ώστε να παρουσιάσουν και οι ίδιοι τα όσα βιώνουν καθημερινά.
Στον έναν χρόνο περίπου που πέρασε από την επίσκεψη αυτή, η κατάσταση στο Ειδικό Αγροτικό Σωφρονιστικό Κατάστημα Νέων Κασσαβετείας έχει οξυνθεί σε επικίνδυνο βαθμό.
Στον ήδη υπεράριθμο πληθυσμό που είχαμε διαπιστώσει, προστέθηκαν επιπλέον νέοι κρατούμενοι με αποτέλεσμα στην αρχή του 2026 να φτάνουν τους 313 από 193 που ήταν κατά την ημερομηνία επίσκεψής μας. Από αυτούς, περίπου 100 είναι ανήλικοι κρατούμενοι, οι οποίοι διαβιούν σε απαράδεκτες συνθήκες συνωστισμού και συγχρωτισμού με νεαρούς ενήλικες. Υπενθυμίζουμε ότι το 2021 υπήρχαν μόλις 86 κρατούμενοι. Πρόκειται για υπερτριπλασιασμό του αριθμού, τη στιγμή που πέρα από ορισμένες παρεμβάσεις οι οποίες έχουν πολυδιαφημιστεί από την κυβέρνηση (π.χ. κλιματισμός) δεν έχει γίνει καμία ουσιαστική παρέμβαση στην υλικοτεχνική υποδομή ώστε να εξασφαλίζονται στοιχειώδεις συνθήκες διαβίωσης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι στους θαλάμους των 25-30 τετραγωνικών μέτρων στοιβάζονται έως και 15 κρατούμενοι διαμορφώνοντας ένα ασφυκτικό πλαίσιο καθημερινότητας για τους κρατούμενους, πόσο μάλλον για νέα παιδιά, γεγονός που πυροδοτεί έκρυθμες καταστάσεις. Έτσι είναι συχνό φαινόμενο οι συμπλοκές, η έκφραση επιθετικής συμπεριφοράς, περιπτώσεις αυτοτραυματισμών, απόπειρες αυτοκτονίας κ.ο.κ. Σοβαρός αντίκτυπος υπάρχει και στα ζητήματα της υγιεινής των κρατουμένων. Η εμφάνιση κρουσμάτων ενεργούς φυματίωσης φέτος τον Γενάρη κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία των κρατουμένων αυτών των επικίνδυνων συνθηκών διαβίωσης.
Επιπλέον, αν και τριπλασιάστηκαν οι κρατούμενοι, δεν υπήρξε η αντίστοιχη μέριμνα για την πρόσληψη του απαραίτητου προσωπικού φύλαξης, για παράδειγμα ο αριθμός των εξωτερικών φυλάκων είναι ο ίδιος με το 2021 όταν δηλαδή υπήρχαν υποτριπλάσιοι κρατούμενοι. Δεν υπήρξε, βέβαια, μέριμνα ούτε για την πρόσληψη προσωπικού όλων των σχετικών ειδικοτήτων που απαιτούνται για την ουσιαστική περίθαλψη, φροντίδα, μεταχείριση, αγωγή και επανένταξη των νέων κρατουμένων, παίρνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα ηλικιακά, εθνοτικά, κοινωνικά χαρακτηριστικά τους. Οι διάφορες ανακοινώσεις στις οποίες έχει προβεί το Υπουργείο εξωραΐζουν μία απαράδεκτη κατάσταση ή ακόμα και συσκοτίζουν την πραγματικότητα. Έτσι, για παράδειγμα, η κάθε δεκαπενθήμερο επίσκεψη ενός δερματολόγου, σε καμία περίπτωση δεν επαρκεί για να ανταποκριθεί στις σοβαρές ανάγκες που προκύπτουν και πολλαπλασιάζονται από τις ακατάλληλες υποδομές που υπάρχουν, ωστόσο εκ μέρους της κυβέρνησης ανακοινώνεται ότι “στον χώρο υπάρχει δερματολόγος”. Παρόμοια είναι η κατάσταση και για άλλες ειδικότητες που ανακοινώνεται ότι “υπάρχουν”.
Για να καλυφθούν οι ανάγκες των κρατουμένων είναι σχεδόν καθημερινό φαινόμενο η μεταγωγή πολλών εξ αυτών στις Δομές Υγείας της Περιοχής, που όμως εξαιτίας και της γενικότερης υποστελέχωσης αδυνατούν να ανταποκριθούν. Είναι χαρακτηριστικό ότι το Νοσοκομείο Βόλου (που επιπρόσθετα βρίσκεται 30 χιλιόμετρα μακριά, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη μεταγωγή από άποψη χρόνου και δέσμευσης προσωπικού) δεν διαθέτει γιατρούς ειδικότητας Δερματολογίας και Γναθοχειρουργικής, ενώ τελευταία δεν διαθέτει ούτε παιδοψυχολόγο. Αρκετές φορές έχουν πραγματοποιηθεί μεταγωγές στη Λάρισα, ακόμα και σε Καρδίτσα και Τρίκαλα για να βρεθούν οι απαραίτητοι εφημερεύοντες γιατροί. Όλα αυτά έχουν οδηγήσει σε επικίνδυνη υποβάθμιση των υπηρεσιών Υγείας για τους κρατούμενους αλλά και ασφυκτικές συνθήκες και για τους εργαζόμενους (εντατικοποίηση, ανάκληση αδειών και ρεπό, υπερωρίες κ.ο.κ.).
Τα παραπάνω και πολλά ακόμα που περιγράφονται αναλυτικά σε υπομνήματα των σωματείων εργαζομένων τα οποία έχουν σταλεί προς το Υπουργείο και τους βουλευτές της Μαγνησίας, σε εκθέσεις του Συνήγορου του Πολίτη κλπ., επιβεβαιώνουν ότι η μεταφορά ανήλικων κρατουμένων προς το Ειδικό Αγροτικό Σωφρονιστικό Κατάστημα Νέων Κασσαβετείας έγινε χωρίς να ληφθούν υπόψη οι ιδιαίτερες ανάγκες σωφρονιστικής μεταχείρισής τους. Αλλά ότι βρέθηκε ουσιαστικά μια “αποθήκη ψυχών” για να στοιβαχτούν δεκάδες ανήλικοι παραβάτες. Σε μια δομή που ιδρύθηκε, σχεδιάστηκε και φτιάχτηκε με εντελώς διαφορετικό σκοπό, δηλαδή να πετύχει την κοινωνική επανένταξη των κρατουμένων μέσω της προσφοράς εργασίας τους στις λειτουργούσες αγροτικές και κτηνοτροφικές μονάδες, όπως αναγράφεται ρητά στο κληροδότημα Κασσαβέτη.
Η ακολουθούμενη τακτική της αντιεπιστημονικής και ατελέσφορης συνεχούς αυστηροποίησης των ποινών για ανήλικους παραβάτες έχει οδηγήσει στον τετραπλασιασμό των ανήλικων κρατουμένων μέσα σε 3 χρόνια.
Πρόκειται για την αποτύπωση με τραγικό τρόπο των συνεπειών της πολιτικής που βάζει και τα δικαιώματα των ανήλικων και νέων κρατουμένων στο ζύγι της λογικής του “κόστους – οφέλους”, οδηγεί στην πλήρη απαξίωση του σωφρονιστικού συστήματος και αδιαφορεί τελικά για την ανθρώπινη και αξιοπρεπή μεταχείρισή τους, για την κοινωνική τους επανένταξη.
Η κατάσταση είναι εκρηκτική, ενώ τα μέχρι στιγμής σοβαρότατα περιστατικά που πολλαπλασιάζονται τον τελευταίο χρόνο είναι προάγγελος τραγικών γεγονότων που είναι πολύ πιθανό να έχουμε στο άμεσο μέλλον. Η όποια συζήτηση έχει γίνει μέχρι στιγμής υπόκειται στους χρονικούς και άλλους περιορισμούς στα πλαίσια του κοινοβουλευτικού ελέγχου που αντικειμενικά δεν επαρκεί ώστε να παρουσιαστεί αναλυτικά η κατάσταση που επικρατεί στον χώρο, πρώτα και κύρια από τους ίδιους τους άμεσα εμπλεκόμενους, αλλά και να αναπτυχθούν οι απόψεις όλων των πολιτικών κομμάτων.
Για όλους τους παραπάνω λόγους ζητούμε να διεξαχθεί άμεσα ειδική συνεδρίαση της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Σωφρονιστικού Συστήματος και Λοιπών Δομών Εγκλεισμού Κρατουμένων παρουσία των αρμοδίων υπουργών, των εκπροσώπων των δύο συλλόγων εργαζομένων και της διεύθυνσης, με θέμα την κατάσταση στο Ειδικό Αγροτικό Σωφρονιστικό Κατάστημα Νέων Κασσαβετείας».