Την προσαρμογή της ανώτατης εκπαίδευσης στις σημερινές ανάγκες του κεφαλαίου και της αγοράς για ιδιωτικά πανεπιστήμια με την ταυτόχρονη λειτουργία των δημόσιων πανεπιστημίων ως επιχειρήσεις, εξυπηρετεί η αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος.
Αυτό επισήμανε μεταξύ άλλων η Αφροδίτη Κτενά βουλευτής του ΚΚΕ μιλώντας στη σημερινή συνεδρίαση της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος.
Με την κατάργηση της ρητής αναφοράς του άρθρου 16 ότι «η ανώτατη εκπαίδευση πρέπει να είναι δημόσια και να παρέχεται δωρεάν», η κυβέρνηση και κόμματα της βολικής αντιπολίτευσης αποδεικνύεται ότι για άλλη μία μια φορά συμφωνούν στην ενίσχυση κι επέκταση των μηχανισμών της αγοράς σε όλους τους τομείς, αρχή που αποτελεί θεμέλιο λίθο της πολιτικής της ΕΕ που υπηρετούν όλοι τους.
Η βουλευτής του ΚΚΕ σημείωσε την ταύτιση του ΠΑΣΟΚ με την πρόταση της κυβέρνησης της ΝΔ σε ό,τι αφορά στην ίδρυση ιδιωτικών ή μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων και στην εμπορευματοποίηση του δημόσιου Πανεπιστημίου που θα λειτουργεί ως επιχείρηση. Παρόμοια συμφωνία υπάρχει και εκ μέρους του ΣΥΡΙΖΑ για την επιχειρηματική λειτουργία των δημόσιων ανώτατων ιδρυμάτων.
Εμβαθύνοντας την κριτική προς την πρόταση του ΠΑΣΟΚ, η βουλευτής του ΚΚΕ σημείωσε ότι τα επιχειρήματα του ΠΑΣΟΚ για «ελέγχους» δεν ευσταθούν, λέγοντας ότι «δεν μπορεί το αστικό κράτος να ελέγχει τους ιδιώτες που θα χρηματοδοτούν το δημόσιο πανεπιστήμιο αλλά ούτε και τους ιδιώτες που θα ιδρύουν ιδιωτικά πανεπιστήμια, αφού αυτό αφενός απαγορεύουν οι νόμοι της αγοράς, αφετέρου απαγορεύει και η ίδια η πολιτική της ΕΕ», την οποία πιστά και απαρέγκλιτα ακολουθεί το ΠΑΣΟΚ.
Ολες οι κυβερνήσεις διαχρονικά κουρέλιασαν το άρθρο 16
Η Αφρ. Κτενά υπογράμμισε ότι τα επιχειρήματα για την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων είναι εδώ και χρόνια παρόμοια, όπως η φοιτητική μετανάστευση, η κατασυκοφάντηση του έργου των δημόσιων πανεπιστημίων, για «παθογένειες» που προκάλεσε η διαχρονική πολιτική απαξίωσης και υποχρηματοδότησης όλων των κυβερνήσεων.
«Μετά το 2018 προστέθηκε και το επιχείρημα της συνεισφοράς των Πανεπιστημίων στο ΑΕΠ της χώρας εφόσον λειτουργούν σαν επιχειρήσεις» πρόσθεσε, υπενθυμίζοντας επίσης το διακηρυγμένο στόχο της ΕΕ ότι «είναι αναγκαίος ο μετασχηματισμός των ιδρυμάτων Τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε φορείς περισσότερο επιχειρηματικού χαρακτήρα», συμπλήρωσε.
Στηλίτευσε τη στάση όλων των αστικών κυβερνήσεων και κομμάτων που έβαλαν πλάτη όλα τα τελευταία χρόνια για το κουρέλιασμα του άρθρου 16, υπενθυμίζοντας τις σχετικές νομοθετικές παρεμβάσεις προς αυτή την κατεύθυνση:
- Τη δεκαετία του ’90 με τη Συμφωνία του Μάαστριχτ,
- το 1999 με τη διακήρυξη της Μπολόνια για την ενιαία αγορά εκπαίδευσης,
- το 2011 στη συγκυβέρνηση ΝΔ – ΠΑΣΟΚ με το νόμο Διαμαντοπούλου για διαγραφές φοιτητών,
- το 2012 που έρχεται η πρώτη νομολογία του ΣτΕ ότι δεν είναι παράνομη η επιβολή διδάκτρων στα μεταπτυχιακά,
- το 2017 τον νόμο Γαβρόγλου επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ που γενικεύει τα δίδακτρα στα μεταπτυχιακά και στα ξενόγλωσσα τμήματα,
- το 2019 και 2022 με τους νόμους Κεραμέως για κατάργηση ασύλου, διαγραφές φοιτητών και ισοτίμηση των κολλεγίων με τα δημόσια πτυχία,
- το νόμο – πλαίσιο 4957 που θωρακίζει την επιχειρηματική λειτουργία του δημόσιου πανεπιστημίου, και φθάνουμε
- στο 2023 με τον νόμο Πιερρακάκη που επιτρέπει τη λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων με βάση το δίκαιο της ΕΕ, όπου έχουμε πλήρη καταστρατήγηση στην πράξη του άρθρου 16.
Το άρθρο 16 καθιερώθηκε κάτω από την επίδραση της σοσιαλιστικής οικοδόμησης
Η Αφροδίτη Κτενά κάνοντας μία ιστορική αναδρομή για το πώς το άρθρο 16 καθιερώθηκε στο Σύνταγμα, σημείωσε ότι αυτό το άρθρο αντανακλά τον ρόλο του πανεπιστημίου σε μια προηγούμενη φάση ανάπτυξης του καπιταλισμού, υπό την επίδραση της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, λέγοντας: «Μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο και κάτω από την επίδραση της σοσιαλιστικής οικοδόμησης και την υπεροχή των εκπαιδευτικών συστημάτων, οι καπιταλιστικές οικονομίες της Δυτικής Ευρώπης και το κεφάλαιο βγαίνοντας από μία μεγάλη οικονομική και πολιτική κρίση, απαίτησαν από το αστικό κράτος ν’ αναλάβει την ευθύνη της δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης για μαζικοποίηση της εκπαίδευσης και για επιστημονικό και υψηλής ειδίκευσης προσωπικό».
Σήμερα, συνέχισε, «οι φόβοι και τα προτάγματα του κεφαλαίου είναι άλλοι. Σε εποχές πολεμικής οικονομίας και όξυνσης των ανταγωνισμών για την πρωτοκαθεδρία στην ιμπεριαλιστική πυραμίδα απαιτείται ενίσχυση του πανεπιστημίου ως ιδεολογικού μηχανισμού του κεφαλαίου και αυτό περνάει μέσα από δύο κανάλια: Πρώτον, ιδιωτικά πανεπιστήμια για αδιαμεσολάβητο έλεγχο και δημόσια πανεπιστήμια υποταγμένα στους επιχειρηματικούς ομίλους μέσα από την επιλεκτική χρηματοδότηση αλλά και την καταστολή.
Η Αφρ. Κτενά πρόσθεσε ότι «το αστικό δημόσιο πανεπιστήμιο επέτρεψε τη μαζική είσοδο λαϊκών στρωμάτων στα πανεπιστήμια σαν φοιτητές αλλά και σαν καθηγητές» και γι’ αυτό τώρα, με την αναθεώρηση του άρθρου 16, ακυρώνεται ένα ιδεολογικό σύμβολο του κοινωνικού χαρακτήρα της εκπαίδευσης κατεδαφίζοντας και το τελευταίο εμπόδιο για πλήρη υποταγή της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης στους στόχους του κεφαλαίου».
Οι επιπτώσεις της κατάργησης του άρθρου 16
Αναφερόμενη στις επιπτώσεις της κατάργησης του άρθρου 16, η Αφροδίτη Κτενά επισήμανε ότι θα έχουμε την πλήρη απελευθέρωση της αγοράς πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, την ίδρυση νέων επιχειρήσεων – ιδιωτικών πανεπιστημίων για την τοποθέτηση νέων κεφαλαίων, άνοιγμα του δρόμου για επέλαση των μονοπωλίων της εκπαίδευσης και στο δημόσιο χρήμα στο όνομα του ανταγωνισμού, υποβάθμιση και κατηγοριοποίηση των πτυχίων στη λογική της ΕΕ για ενιαίο χώρο της εκπαίδευσης, διάλυση της ήδη υποβαθμισμένης φοιτητικής μέριμνας και γενίκευση των διδάκτρων με ταυτόχρονο άνοιγμα της αγοράς των φοιτητικών δανείων.
Ετσι διαμορφώνονται δύο διαφορετικοί τρόποι εισαγωγής στα Πανεπιστήμια, συμπλήρωσε: «Ο ένας με βάση τις επιδόσεις και ο άλλος με βάση την τσέπη, υψώνονται νέοι ταξικοί φραγμοί στα παιδιά των λαϊκών οικογενειών ενώ πλήττεται βάναυσα η ακαδημαϊκή ελευθερία γιατί στο όνομα του ανταγωνισμού με τις ιδιωτικές επιχειρήσεις δεν υπάρχει περίπτωση να επιτρέπεται στα δημόσια πανεπιστήμια η πολυτέλεια να δίνουν χώρο στην κριτική σκέψη, στην αναζήτηση, στην αμφισβήτηση, στη διαπάλη για νέες ιδέες, ό,τι δηλαδή κάνει ένα πανεπιστήμιο – πανεπιστήμιο».
Μεγάλοι χαμένοι είναι τα παιδιά των λαϊκών οικογενειών και της εργατικής τάξης ενώ μόνοι κερδισμένοι τα μονοπώλια της εκπαίδευσης, στα οποία παραδίδεται άλλο ένα πεδίο κερδοφορίας.
ΚΚΕ: Σήμερα απαιτείται η διεύρυνση του άρθρου 16 για επέκταση του δημόσιου – δωρεάν χαρακτήρα των πανεπιστημίων
Καταλήγοντας η Αφρ. Κτενά υπογράμμισε πως στο σημερινό επίπεδο ανάπτυξης των δυνάμεων παραγωγής η μόνη λύση είναι η διεύρυνση του δημόσιου χαρακτήρα της ανώτατης εκπαίδευσης, με τη γενναία χρηματοδότηση των πανεπιστημίων, με την ίδρυση νέων προγραμμάτων σπουδών σύμφωνα με τις εξελίξεις και για την κάλυψη των σύγχρονων αναγκών.
«Αναχρονισμός δεν είναι τα κρατικά πανεπιστήμια, αναχρονισμός είναι τα δίδακτρα, που μας πάνε πίσω πάνω από έναν αιώνα», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Συμπερασματικά ανέφερε: «Το ΚΚΕ είναι το μόνο κόμμα που υποστηρίζει σταθερά, αταλάντευτα και ανυποχώρητα την πραγματικά δωρεάν και δημόσια εκπαίδευση υψηλού επιπέδου. Υπερασπιζόμαστε τα μορφωτικά δικαιώματα και ανάγκες των παιδιών της λαϊκής οικογένειας, τα δικαιώματα των εργαζομένων μέσα και έξω από τα πανεπιστήμια, τους όρους αναπαραγωγής του επιστημονικού δυναμικού και την πραγματική ακαδημαϊκή ελευθερία. Τη διεύρυνση δηλαδή του δικαιώματος στη δημόσια και δωρεάν εκπαίδευση, στην πορεία οικοδόμησης μιας κοινωνίας όπου συνταγματικά κατοχυρωμένη θα είναι η απαγόρευση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο και άρα και η ισότιμη πρόσβαση για όλους σε πραγματικά δωρεάν και δημόσια εκπαίδευση υψηλού επιπέδου στην υπηρεσία των παραγωγών του πλούτου».